در اين مرحله بود كه بقيهء كتابهاى خود ، خاصه كتابهايى را كه در مذهب اماميه صراحت دارد ، تأليف كرد . و در 14 ماه شوال 654 هجرى در اثر اتصال خود به هلاكو اعلان كرد كه او شيعهء اثناعشرى است . « 1 » طوسى نسبت به هلاكو به منزلهء وزير و هميشه در حضر و سفر با او همراه بود و از جمله در حملهء هلاكو به بغداد و سوريه با او همراهى مىكرد و نامه‌هايى از زبان هلاكو نوشته است . مثلا نامه‌اى به اين مضمون پس از سقوط و تسليم بغداد به حاكم حلب نوشته است : « امّا بعد ، ما به سال 655 هجرى به بغداد وارد شديم . پس چه زشت است بامداد بيم‌دادگان . پس پادشاه آن حدود و سامان را به طاعت خود فراخوانديم ، ولى او حاضر به پذيرفتن آن نشد . در اين صورت بود كه مستحق مجازات گرديد و او را به سختى و شدت مؤاخذه كرديم . اينك تو را به اطاعت خود مىخوانيم اگر موافقت كنى در نهايت خوشى و رفاه و سلامت بسرخواهى برد و اگر امتناع نمايى مردم خودت را بر تو مسلط خواهم كرد ، مبادا مثل آن شوى كه خود دنبال مرگ خويش مىگشت و مانند كسى باشى كه گوشت نرم بينى خود را مىشكافت . و السلام » . « 2 » هلاكو خواجهء طوسى را ، به‌علت مكانت علمى و ارزش فكرى ، در شمار خواص خود درآورد و در حفظ او كوشيد و به صحبت خود برگزيد . البتّه پس از آنكه آخرين پيشواى اسماعيليان خورشاه ركن الدّين را از ميان برداشت و با قتل او ستارهء حكومت اسماعيليان غروب كرد و اثرى از آنان ، جز در تاريخ ، به جاى نماند . فيلسوف طوسى اين فرصت را غنيمت شمرد و از مكانت و قرب و

--> ( 1 ) . تاريخ علم الفلك فى العراق ، ص 33 . ( 2 ) . كشكول شيخ بهائى ، ص 348 .